نبود موضع قانونی نسبت به شبیه‌سازی یک خلاء جدی در کشور است

رییس مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی،جناب آقای محمود عباسی گفت: نبود موضع فقهی قانونی در کشور نسبت به شبیه‌سازی انسانی یک خلاء جدی در کشور محسوب می‌شود.

از نظر فقه و حقوق شاخه حقوق پزشکی میان‌رشته‌ای است و فقه پزشکی و اخلاق پزشکی دو مفهوم اساسی و بنیادی در این حوزه هستند. بر اساس اصل چهارم قانون اساسی کلیه قوانین باید در چارچوب موازین اسلامی باشد، در حوزه شبیه‌سازی انسانی قانون خاصی در کشور نداریم و باید به فتاوی معتبر یا اخلاقیات مراجعه کنیم.

پدیده شبیه‌سازی یکی از دستاوردهای علمی بشر است که بیم و امیدهای فراوانی را پیش‌روی جامعه انسانی قرار داد. در سال 1997 در یک پروژه تحقیقاتی که 277 بار به شکست انجامید بالاخره "دالی" اولین گوسفند شبیه‌سازی شده متولد شد. در سال 2002 نیز با تولد "حوا" نخستین انسان شبیه‌سازی شده موجی از اظهارنظر، مخالفت‌ها و موافقت‌ها صورت گرفت.

برخی دلایل مخالفان شبیه‌سازی «نقض حق بی‌خبری از آینده و داشتن آینده‌ای باز» و «حق داشتن هویت» و در مقابل نظرات طرفداران شبیه‌سازی بر«ارزشمندی آزادی انسان»، «حق آزادی تولید مثل»، «لزوم آزادی پژوهش‌های علمی»، «ارزشمندی هستی انسان» و «ارزشمندی رفاه و بهزیستی» از دلایل طرفداران شبیه‌سازی است.

دیدگاه‌های فقها در زمینه شبیه‌سازی مختلف است و چهار دیدگاه «جواز مطلق شبیه‌سازی انسانی»، «جواز محدود شبیه‌سازی انسانی»، «حرمت ثانوی» و «حرمت اولیه» وجود دارد. در جامعه ما یک مبنای فقهی برای وضع قانون در این حوزه وجود دارد و ما نمی‌توانیم خودمان را از مباحثی که مطرح می‌شود مستغنی بدانیم.

در بسیاری از کشورها به ممنوعیت مطلق شبیه‌سازی انسان رای داده‌اند ولی در کشور ما این موضوع چندان مورد بحث و بررسی قانونگذار قرار نگرفته است.

از حیث منابع بین‌المللی حقوق بشر و حقوق پزشکی این موضوع مورد بحث جوامع بین‌المللی قرار گرفته است و در مورد شبیه‌سازی انسانی، تولید مثل را غیرمجاز می‌داند. در کشور ما نیز بهتر است قانونگذار وارد شود و در این زمینه قوانینی وضع کند.

جرم‌انگاری شبیه‌سازی در اسناد و قطعنامه‌های بین‌المللی و قوانین کشورها مورد توجه قرار گرفته است، و از نظر حقوق پزشکی فرزند شبیه‌سازی شده پدر، مادر، خواهر، برادر و نسبت فامیلی ندارد. باید یک نگاه جامع‌الاطراف به این موضوع داشته باشیم.

پیشنهاد میدهم كه لایحه‌ای جامع‌الاطراف در زمینه شبیه‌سازی تهیه و تنظیم شود. همچنین کمیته حقوق و اخلاق زیستی در کشور ایجاد شود که به نظر می‌رسد بهترین جا برای تشکیل آن معاونت علمی رییس‌جمهور باشد.

نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 5 تیر 1392    | توسط: مریم خلیفه پور    | طبقه بندی: حقوق خصوصی، حقوق جزا، حقوق بین الملل و بشر،     | نظرات()